Begrip · Netaansluiting & netcongestie

Alternatieve transportrechten: netruimte op afgesproken momenten

Het korte antwoord

Alternatieve transportrechten (ATR) geven onder specifieke voorwaarden toegang tot transportcapaciteit, bijvoorbeeld alleen in vaste tijdsblokken of met een beperkte beschikbaarheid. Ze kunnen ruimte bieden wanneer volledig vast transport niet beschikbaar is. Het type recht, uw netbeheerder en het lokale knelpunt bepalen wat mogelijk is.

Wat zijn alternatieve transportrechten?

Een transportrecht bepaalt hoeveel vermogen u volgens uw overeenkomst via het net mag uitwisselen. Bij een alternatief transportrecht gelden specifieke voorwaarden voor de beschikbaarheid. Het maximale vermogen vertelt daardoor maar een deel van het verhaal: ook het tijdstip en de zekerheid van gebruik tellen.

Dit kan passen bij processen die kunnen wachten of tijdelijk terugregelen. Voor een continu proces is dezelfde beperking mogelijk veel lastiger. Het recht moet aansluiten op uw bedrijfsplanning en de technische mogelijkheden van uw installatie.

Welke vormen moet u uit elkaar houden?

  • Tijdsblokgebonden transportrecht: u mag een afgesproken vermogen binnen vaste vensters gebruiken. Enexis biedt met Blokstroom bijvoorbeeld afname tussen 00.00 en 06.00 uur aan, waar daarvoor lokale ruimte beschikbaar is.
  • Tijdsduurgebonden transportrecht: hierbij is de beschikbaarheid voor een deel van de tijd gegarandeerd. Het TDTR op het net van TenneT biedt minimaal 85% van de tijd het volledige transportrecht. Dat percentage is geen algemene garantie voor alle regionale flexproducten.
  • Volledig variabel transportrecht: gebruik hangt af van beschikbare restcapaciteit. De feitelijke beschikbaarheid en productontwikkeling moeten bij de betrokken netbeheerder worden nagegaan.

Afname en invoeding zijn afzonderlijke richtingen. Een product dat extra afname toestaat, biedt daarmee nog geen extra terugleverrecht. Evenmin zijn alle vormen bij iedere netbeheerder en op iedere locatie beschikbaar.

Een rekenvoorbeeld

Een fictief bedrijf heeft overdag 300 kW vast afnamevermogen en krijgt contractueel 200 kW extra binnen een nachtvenster. Dan kan binnen dat venster maximaal 500 kW beschikbaar zijn, als de techniek dit ook aankan. Buiten het venster blijft de grens 300 kW.

De extra 200 kW zes uur volledig gebruiken vertegenwoordigt theoretisch 1.200 kWh. Dat is nog geen gegarandeerde hoeveelheid nuttige productie of voertuiglading: opstarttijd, verliezen, bezetting en andere verbruikers bepalen de praktische benutting.

Wat kost beperkte beschikbaarheid?

Een ander transportrecht kan een andere tariefbehandeling hebben. Beoordeel de volledige netfactuur en eventuele kosten voor aansturing, opslag of aangepaste werktijden. Een korting op één tariefcomponent is geen gelijke korting op alle netkosten.

Vergelijk bovendien de extra bedrijfsruimte met het alternatief. Een nachtproces kan aantrekkelijk zijn als het uitbreiding mogelijk maakt, maar minder goed uitpakken wanneer personeel of logistiek er duurder door wordt.

Welke vragen stelt u vóór ondertekening?

  • Welk vermogen is wanneer beschikbaar, en voor afname of invoeding?
  • Welke bestaande rechten behoudt u en welke geeft u eventueel op?
  • Hoe worden beperkingen aangekondigd en wat gebeurt er bij overschrijding?
  • Welke looptijd en beëindigingsvoorwaarden gelden, ook na netverzwaring?

Koppel het recht aan een uitvoerbaar plan voor load shifting en aansturing. Lees ook het verschil met een capaciteitssturingscontract.

Bronnen en productinformatie gecontroleerd op 2 november 2026. De rekenvoorbeelden zijn fictief.

Bronnen & verdieping

De aandachtspunten en afwegingen zijn toegelicht vanuit de aanpak van Watt to Do.

Van uitleg naar uw situatie

Wat betekent dit voor uw bedrijf?

De uitleg is het vertrekpunt. Wat dit voor uw contract of resultaten betekent, hangt af van uw gegevens en afspraken.